W ostatnich latach wielu Polaków odczuwa, że społeczeństwo jest bardziej podzielone niż kiedykolwiek. Badania pokazują, że polityczne i światopoglądowe różnice często przybierają formę podziałów afektywnych — nie tylko niezgody co do poglądów, ale niechęci wobec „drugiej strony”. To zjawisko utrudnia spokojną dyskusję i prowadzi do burych relacji między sąsiadami, rodzinami i w miejscach pracy. Fundacja im. Stefana Batorego +1

Co mówią badania?

  • Część analiz wskazuje, że polaryzacja ma korzenie historyczne (transformacja postsolidarnościowa) i została wzmocniona przez media społecznościowe oraz retorykę polityczną. czasopisma.kul.pl
  • Badania opinii pokazują, że rośnie zainteresowanie polityką (zwłaszcza wśród młodszych grup) — to zwiększa zaangażowanie, ale też napięcia. CBOS

Dlaczego to trudne?

  • Emocje dominują nad faktami. Dyskusje szybko stają się moralne, a nie merytoryczne.
  • Bańki informacyjne. Algorytmy treści wzmacniają potwierdzające przekazy, ograniczając kontakt z przeciwnymi argumentami.
  • Brak umiejętności komunikacji. Nie wszyscy znają techniki aktywnego słuchania albo „bezpiecznego języka” w spornych kwestiach.

Jak zwiększyć szansę na rozmowę ponad podziałami? — praktyczne kroki

  • Edukacja komunikacyjna: warsztaty z mediatorami, scenariusze „rozmów trudnych”.
  • Moderowane przestrzenie publiczne: cyfrowe i fizyczne fora z zasadami dialogu.
  • Transparentność źródeł i fact-checking: prosty dostęp do sprawdzonych danych.
  • Spotkania lokalne: projekty międzygrupowe koncentrujące się na wspólnej pracy.

Tak — rozmowa ponad podziałami jest możliwa, ale wymaga świadomej pracy: lepszej edukacji medialnej, umiejętności komunikacyjnych i tworzenia moderowanych przestrzeni, w których przeciwstawne strony spotykają się nie po to, by wygrać debatę, ale by zrozumieć perspektywę drugiej strony. (Źródła: raporty i analizy pokazują skomplikowane przyczyny polaryzacji; zob. raporty w tabeli). Fundacja im. Stefana Batorego +1